Freitag, 20. November 2026

ΟΙ ΠΡΟΘΥΜΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΡΟΘΥΜΟΙ.

 Κοσμοϊστορικά γεγονότα έλαβαν χώρα χτες Πέμπτη 19 Νοεμβρίου σε δυο γωνιές του πλανήτη - και δεν εννοούμε την κυκλοφορία του έκτου "Grand Theft Auto" ( ή GTA 6): Από την μία, η Τριμερής ΗΠΑ-Ρωσίας-Κίνας στην Σεντζέν, η οποία χαρακτηρίστηκε από τα ΜΜΕ και ως "Γιάλτα 2.0" (εικ. 1). Από την άλλη η "Συμμαχία των Προθύμων" με την συμμετοχή χωρών της ΕΕ και της Ουκρανίας στο Βερολίνο (εικ. 2). 

 Οι συμβολισμοί είναι εμφανείς: στην πρώτη περίπτωση, οι "Νέες Υπερδυνάμεις" συναντηθήκαν για να αποφασίσουν εντός 80 λεπτών οτι δεν θέλουν να χρησιμοποιήσουν πυρηνικά όπλα. Και όχι μόνο αυτές, αλλά κανείς άλλος. Σίγουρα δεν είναι τα μοναδικά πράγματα που συζητήσαν μεταξύ τους, αλλά δεν μπορούμε να ξέρουμε ποιές άλλες αποφάσεις παίρνονται όταν κλείνουν οι πόρτες. Το σίγουρο είναι, οτι η συνάντηση αυτή έγινε για να παγιώσουν και οι τρείς τους την ισχύ τους.

 Στην δεύτερη περίπτωση, αυτοί που "έφαγαν πόρτα" από τους τρείς "Μεγάλους" είπαν να συναντηθούν χώρια στο Βερολίνο, σαν αντίδραση, και να δώσουν κι άλλα δις από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό στην Ουκρανία για να συνεχίσει τον ατέρμονο πόλεμο. Για κάτι τέτοια είναι πρόθυμοι.

Εικ. 1: Η Τριμερής (ΗΠΑ-Ρωσία-Κίνα) στην Σεντζέν (Κίνα)

 
Εικ. 2: Η Συμμαχία των Προθύμων στο Βερολίνο (Γερμανία)
 

Ξεροκέφαλοι υπάρχουν και στις δυο πλευρές, το ζήτημα όμως είναι οτι, και οι μεν και οι δε πρέπει να κάτσουν στο ίδιο τραπέζι από κοινού. Δεν πρέπει και δεν μπορεί να γίνεται ανεκτό στα πρόθυρα ακόμα ενος χειμώνα, με τα ενεργειακά και οικονομικά θέματα άλυτα, να μοιρολογάνε και να κατηγορούν οι χώρες της ΕΕ αντί να αξιοποιήσουν τα όπλα της διπλωματίας και να προσπαθήσουν να βρούν συμφέρουσες λύσεις για τους λαούς τους. Πρέπει να συζητήσουν με τους τρείς "Μεγάλους" - να μπούν και πάλι στο παιχνίδι. Μην περιμένουν και μην ελπίζουν να πάρουν τρίτοι αποφάσεις για ζητήματα που αφορούν άμεσα την ευρωπαϊκή ήπειρο. Αυτά τα πράγματα δεν επιτρέπεται να μπαίνουν στον αυτόματο. 

Donnerstag, 19. November 2026

007: ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ.

 Αρχές της βδομάδας ανακοινώθηκε οτι ο επόμενος Τζέημς Μπόντ θα είναι ο δημοφιλής σε σινεκριτικούς και νεανικό κοινό (ειδικά millennials και GenZ) Robert Pattinson (βλ. εικ. 1). Όπως και με τον προηγούμενο, τον απερχόμενο Daniel Craig, η είδηση χώρισε το κοινό σε δυο στρατόπεδα: οι μεν χαίρονται και επικροτούν, οι δε αποδοκιμάζουν και ειρωνεύονται.

 Κατανοούμε και τις δυο πλευρές. Από την μια, ο νεαρός Βρετανός έχει αποδείξει πως διαθέτει πλούσια γκάμα. Έχει πρωταγωνιστήσει σε πληθώρα ταινιών διαφορετικών ειδών και ρόλων ποικίλων εκφάνσεων. Από την άλλη, καλείται να μπεί σε μεγάλα παπούτσια. Ο προκάτοχός του άφησε βαρύ αποτύπωμα. 

¨Οταν ο Κρέγκ πήρε τον ρόλο, υπήρχε σκληρός ανταγωνισμός από παραπλήσια franchises: ο Τομ Κρούζ ως ΄Ιθαν Χάντ στις "Επικίνδυνες Αποστολές" και ο Μάτ Ντέϊμον ως Τζέϊσον Μπόρν στις ομώνυμες ταινίες κάνανε "παπάδες": "ταβερνόξυλο", κασκαντεριλίκια, υπερβολικά χρονοβόρες καταδιώξεις με διάφορα μέσα (από μοτοσυκλέτες και αυτοκίνητα μέχρι κότερα και ελικόπτερα). Συνεπώς οι τότε παραγωγοί, σεναριογράφοι και σκηνοθέτες ακολουθήσαν την πεπατημένη. Πήγαν και αυτοί με το κύμα και δώσαν τον ρόλο στον Κρέγκ, ο οποίος υποδύθηκε εναν τραχύ, άγριο, απρόβλεπτο Μπόντ, ο οποίος δεν είχε την φινέτσα και το αριστοκρατικό, μπον βιβάντ στύλ ενος Σών Κόννερι, ενός Ρότζερ Μούρ, ενός Πιρς Μπρόσναν. Διέθετε επίσης την φυσιογνωμία ενος "blue collar", "working class hero" και όχι εκείνην ενός φλεγματικού, ατσαλάκωτου Βρετανού τζέντλεμαν. Παρ' όλα αυτά όμως, το πείραμα πέτυχε και οι ταινίες του Κρέγκ, όπως "Casino Royale" (2006) και "Skyfall" (2012) συγκαταλέγονται στις εμπορικότερες του franchise που λέγεται "007". 


 Από τότε όμως έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Μετά και την τελευταία ταινία του Κρέγκ ως Μπόντ, το 2021, ανακοινώθηκε οτι η παραγωγός Μπάρμπαρα Μπροκόλι (η οποία είχε κληρονομήσει το franchise από τον πατέρα της Άλμπερτ) πούλησε τα δικαιώματα στην Amazon του Bezos. Η Amazon είχε αγοράσει επίσης το στούντιο Metro-Goldwin-Meyer (MGM), το οποίο ήταν ο distributor των συγκεκριμένων ταινιών. Από τότε υπήρχαν συζητήσεις για reboot του χαρακτήρα. Πρόσφατα έγιναν οντισιόν, στις οποίες επιλέχθηκαν ηθοποιοί μέχρι 40 ετών. Ο Πάττινσον βγήκε νικητής. 

 Η επιλογή του ίσως σηματοδοτεί την επιστροφή του πράκτορα 007 στις ρίζες του. Ο ψιλόλιγνος Πάττινσον ταιριάζει εμφανισιακά περισσότερο στον Μπόντ, όπως τον είχε φανταστεί ο δημιουργός του, Ίαν Φλέμινγκ. Θεωρητικά θα μπορούσε να επιλεγεί και ο αξιόλογος Dan Stevens, ο οποίος θυμίζει κατά κάποιον τρόπο Πίρς Μπρόσναν. Ή ο Charlie Hunnam, εαν οι νέοι παραγωγοί επιθυμούσαν να συνεχίσουν την πορεία που χάραξε ο Κρέγκ - του μοιάζει άλλωστε φυσιογνωμικά. Ατυχώς και οι δυο προαναφερόμενοι είναι άνω των 40 έτων.  Μέλει γενέσθαι πως θα εξελιχθεί το νέο σενάριο. 

 Επηρροές υπάρχουν και είναι πλουσιότατες: από παρακρατικές μσθοφορικές ομάδες τύπου "Βάγκνερ", οι οποίες συνεργάζονται με δικτατορικά καθεστώτα σε τριτοκοσμικές "μπανανίες", πολυεθνικές με μάνατζερς που χρησιμοποιούν υπερσύγχρονα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, μέχρι τρομοκρατικές ομάδες που αξιοποιούν τον ανταρτοπόλεμο χάκερς για να χτυπήσουν από εμπορικά κέντρα  μέχρι και κυβερνήσεις. Τα πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά, τεχνολογικά γεγονότα των τελευταίων έξι-επτά ετών φθάνουν και περισσεύουν για να δώσουν έμπνευση στους σεναριογράφους της Amazon-MGM.

 Το τελευταίο και βασικό ερώτημα πάντως είναι, ποιά η θέση ενός πράκτορα των Βρετανικών Μυστικών Υπηρεσιών στον κόσμο, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί αυτός σήμερα; Ποιόν ρόλο καλείται να παίξει ο 007 της ΜΙ6, ο οποίος βρίσκεται στην Υπηρεσία της Αυτού Μεγαλειότητας μιας χώρας, η οποία ούτε υπερδύναμη είναι, ούτε μέλος της ΕΕ; Που χωράει ο Μπόντ μεταξύ Αμερικανών και Κινέζων CEO, Ρώσων ολιγαρχών, Αράβων εξτρεμιστών, χάκερς, μισθοφόρων, συλλεκτών κρυπτονομισμάτων, μαφιόζων, ναρκέμπορων;

 Είμαστε περίεργοι να δούμε τι μας περιμένει στην μεγάλη οθόνη, όταν και όποτε εμφανιστεί ο Πάττινσον ως Τζέημς Μπόντ...

 

Samstag, 14. November 2026

RIP Prof. Niemeier...

 

  Χάρις την μοντέρνα τεχνολογία πληροφορηθήκαμε την ίδια μέρα (την χτεσινή, αποφράδα Παρασκευή και 13 του μήνα) για την απώλεια του εικονιζομένου. Η φωτογραφία φυσικά δεν είναι πρόσφατη. Ο εικονιζόμενος, ο συνταξιούχος καθηγητής και πρώην διευθυντής της Γερμανικής Αρχαιολογικής Σχολής-Παράρτημα Αθηνών Wolf-Dietrich Niemeier, παρά τα προβλήματα υγείας (από την εποχή του κορονοϊού και μετά είχε χάσει κιλά και είχε κάποια κινητικά προβλήματα), συμμετείχε μέχρι και πρίν λίγους μήνες σε συνέδρια και ομιλίες. 

Wolf-Dietrich Niemeier (01.05.1947-13.11.2026)

  Γεννημένος την Πρωτομαγιά του 1947 στην Γοττίγγη (Göttingen), ο Niemeier ξεκίνησε τις σπουδές του στις αρχαιογνωστικές επιστήμες από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 στην γεννέτειρά του, για να τις συνεχίσει εντός της δεκαετίας του 1970 στην Χαϊδελβέργη και το γειτονικό Μαννχάϊμ. Στην τελευταία αυτήν πόλη δίδασκε ο Wolfgang Schiering, ειδήμων επί της μινωϊκής κεραμικής. Υπό την επίβλεψή του, ο Niemeier θα ολοκληρώσει στα 1976 την διατριβή του περί του ανακτορικού κνωσσιακού ρυθμού. Ακολούθως θα μεταβεί στο Μαρβούργο - έτερη έδρα Μινωϊκών σπουδών και ερευνών στην Γερμανία χάρις την επιμονή του Friedrich Matz του νεώτερου - και θα εργαστεί ως τις αρχές της δεκαετίας του 1980 για το CMS (Corpus der Minoischen und Mykenischen Siegel). Εν συνεχεία θα διδάξει στο πανεπιστήμιο του Φράϊμπουργκ μεταξύ 1986 και 1991. Στα 1991 θα μεταβεί στην Χαϊδελβέργη ως διάδοχος του Jörg Schäfer, όπου και θα παραμείνει μέχρι το 2001. 

 Η παραμονή του στην Χαϊδελβέργη για μια δεκαετία θα σηματοδοτήσει την προσωπική του ακμή. Συνδιευθύνει ανασκαφή στο Ισραήλ, στην θέση Τέλ Κάμπρι, στην οποία ευρέθησαν σπαράγματα φρεσκογραφιών αιγαιακής τεχνοτροπίας και θεματικής. Εν συνεχεία θα ανασκάψει στην Μίλητο (Μικρά Ασία), στην οποία θα ανακαλύψει εστίες μινωϊκής και μυκηναϊκής εγκατάστασης. Συμμετέχει στην μικρής διάρκειας ανασκαφή και δημοσίευση της βίλας της Αμνισού στην Κρήτη μαζί με τους Jörg Schäfer και Veit Stürmer. Διοργανώνει και εκδίδει ως Aegaeum 12 το μεγάλο συνέδριο "Politeia: Society and State in the Aegean Bronze Age" (5th International Aegean Conference, 10.-13.04.1994).

 Οι παραδόσεις και τα σεμινάριά του έχουν πάντα ενδιαφέρουσα θεματική και συγκεντρώνουν πλήθη κόσμου. Τα γραπτά του είναι πλούσια σε εκτενείς βιβλιογραφικές παραπομπές. Φοιτητές, πολλοί εξ αυτών Έλληνες, έρχονται για να γράψουν διατριβές υπό την εποπτεία του. Είναι πληθωρικός και κοινωνικός, δικτυώνεται με τους μεγάλους συναδέλφους του σε Ευρώπη και Αμερική, τους οποίους συχνά-πυκνά καλεί για ομιλίες. Αρκετοί εξ αυτών μένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα στην Χαϊδελβέργη ως υπότροφοι ερευνητές. Με το πάθος και την ενέργειά του, βάζει την Χαϊδελβέργη στον χάρτη των πανεπιστημιουπόλεων, στις οποίες μπορεί κανείς να μελετήσει - χάρις τις εξαιρετικά επανδρωμένες βιβλιοθήκες - τον μινωϊκό και μυκηναϊκό πολιτισμό. Ναι μεν φιλέλλην, μερακλής, λάτρης της ελληνικής κουζίνας και της μινωϊκής Κρήτης (η οποία διαπερνάει όλην την εργογραφία του, αλλά στην οποίαν δεν κατέστει δυστυχώς δυνατόν να ανασκάψει ευρέως) είναι επίσης και πατριώτης, μιας και δεν έχουμε υπόψιν μας εαν κάποιοι εκ των Ελλήνων φοιτητών του, οι οποίοι αφήναν οικονομικά κέρδη δια της παραμονής τους στην Χαϊδελβέργη, συμμετείχαν σε ανασκαφές του. Αρέσκεται επίσης να βρίσκεται στο κέντρο του ενδιαφέροντος, να συγκεντρώνει τον θαυμασμό και την αγάπη του κόσμου.

 Μετά το μιλλένιουμ, εγκαταλείπει την Χαϊδελβέργη για να αναλάβει την διεύθυνση του αθηναϊκού παραρτήματος της Γερμανικής Αρχαιολογικής Σχολής. Από την θέση αυτή θα οργανώσει ανασκαφές στην Κεραμεικό (στον οποίον θα ανακαλύψει ακόμα εναν αρχαϊκό Κούρο), στο Ηραίο της Σάμου, ενώ θα ξεκινήσει και πάλι τις ανασκαφές στο Καλαπόδι της Φθιώτιδας. Στο εκείθεν ιερό του Απόλλωνος θα διαπιστώσει την επιβίωση και συνέχεια της λατρείας και χρήσης του χώρου, από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού εως και τους Αρχαϊκούς και Κλασικούς Χρόνους. Σε διαλέξεις του έκανε λόγο και για την εύρεση θραυσμάτων αρχαϊκών τοιχογραφιών, οι οποίες δυστυχώς δεν έχουν δημοσιευτεί.

 Από τα 2020 και μετά, η υγεία του επιδεινώθηκε. Αφότου συνταξιοδοτήθηκε, παρέμεινε στην Αθήνα με την σύζυγό του, η οποία συνέβαλλε στις δημοσιεύσεις του με τα σχέδιά της αναπαραστάσεων, τοπογραφικών, αγγείων.  

 Η απώλειά του σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής. Ο Niemeier είναι μαζί με τον Hartmut Matthäus ο τελευταίος των μεγάλων Γερμανών Αρχαιολόγων, οι οποίοι ασχοληθήκαν με τους πολιτισμούς του Αιγαίου της Εποχής του Χαλκού. Επί της ακμής του, διάφορα ινστιτούτα στην Γερμανία υποστηρίξαν την προαναφερόμενη εξειδίκευση. Τώρα πλέον έχουν αλλάξει τα πράγματα και επικρατεί η επικέντρωση σε ελάχιστους πυρήνες. Η Χαϊδελβέργη ευτυχώς ανήκει ακόμα σε αυτούς. Πάλι καλά...