ΚΑΠΟΙΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΚΟΡΟΝΟΙΟΥ (2020).

 Ευρισκομενοι στις απαρχες του τελευταιου μηνος του τρεχοντος ετους - ενος ετους κατα το οποιο πολλα θλιβερα περιστατικα και γεγονοτα ελαβαν χωρα - κατα την διαρκεια του οποιου ο γραφων αναγκαστηκε να διαμεινει για μεγαλο και συνεχομενο χρονικο διαστημα στην Ελλαδα, παραδεχεται οτι εξαιτιας της συνεχους αυτης διαμονης του διαπιστωσε καποιες αλλαγες στην πολιτικη και την κοινωνια της χωρας:

(1) Απο πολιτικης αποψης θεωρει οτι απο την εποχη του δημοψηφισματος (2015 - βλ. σχετικα κειμενα εντ.) και επειτα υπαρχει μια φαση σχετικης πολιτικης ομαλοτητας. Πολιτικη αναταραχη υπηρξε απο το 2009 μεχρι και το 2015/16 περιπου, οποτε και ειχαμε εναλλαγες προσωποπαγων κυβερνησεων και πρακτικων. Κοινως βολοδερναμε απο τον Κωστακη Καραμανλη στον Γιωργακη Παπανδρεου, τον Αντωνακη τον Σαμαρα, υπηρεσιακες κυβερνησεις (π.χ. Λουκα Παπαδημου) για να καταληξουμε στους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ των Τσιπρα-Καμμενου και απο κει στην τωρινη Κυβερνηση του Κυριακου Μητσοτακη (βλ. σχετικα κειμενα εντ.). Δεν νομιζει ο γραφων οτι ειναι λαθος με τα τωρινα δεδομενα, εαν αποκαλεσουμε το προαναφερομενο χρονικο διαστημα (2009-2015/16) σε πολιτειακο/κυβερνητικο επιπεδο ως μεταβατικη φαση. Απο τοτε παρατηρειται να εχουν περιοριστει αισθητα οι πολιτικης φυσεως αναταραχες. Σε αυτους τους περιορισμους εχουν συμβαλλει η αποδοχη των μνημονιων απο τους πολιτες (με την συνδρομη βεβαιως και αρκετων ΜΜΕ), η θεσπιση νομων κατα συναθροισεων/διαδηλωσεων, και το προσφατο προβλημα με την εμφανιση και εξαπλωση του COVID-19, το οποιο συνεβαλλε ακομα περισσοτερο στον περιορισμο και τις απαγορευσεις ατομικων ελευθεριων.

(2)  Η trash κουλτουρα στην ελληνικη τηλεοραση εχει περιοριστει αισθητα. Λιγα ειναι τα υπαρχοντα δειγματα (π.χ. Αννιτα Πανια σε μεγαλο τηλεοπτικο καναλι). Οι υπολοιποι θιασωτες αυτης της κουλτουρας ειτε εχουν περιθωριοποιηθει σε μικρα καναλια (π.χ. Αλεξανδρος Πετριδης, Μενιος Φουρθιωτης, Φιλιππος Καμπουρης) ειτε εχουν αποχωρησει απο τα τηλεοπτικα δρωμενα (π.χ. Αλκινοος Μπουνιας, Μακης Τριανταφυλλοπουλος, Βικυ Μιχαλονακου). Οι εντονες λεκτικες αντιπαραθεσεις μεταξυ τηλεοπτικων προσωπων (π.χ. Δημος Βερυκιος - Γιωργος Αυτιας - Γιωργος Βλαχος - Γιωργος Τραγκας - Στεφανος Χιος - Μακης Τριανταφυλλοπουλος) οπως τις ζησαμε τις δεκαετιες του 1990 και κατα το μιλλενιουμ εχουν εκλειψει. Ο Βερυκιος απωλεσε την μαχητικοτητα του (οι εκρηξεις του βεβαια μπορει να ησαν και θεατραλε για να ανεβουν τα νουμερα ακροαματικοτητας) και κατεληξε πανελιστας/σχολιαστης επικαιροτητας, οι Τραγκας και Βλαχος εχουν εξοριστει σε καναλια μικρης εμβελειας και οι Χιος και Τριανταφυλλοπουλος εχουν ευτυχως εξαφανιστει απο τους τηλεοπτικους δεκτες μαζι με τα ανεκδιηγητα πανελ τους (δυστυχως θυμομαστε ακομη μορφες σαν τους γλοιωδη Δαραβιγκα και αισχρο Ανευλαβη). Παραλληλα ωστοσο εχει εξαφανιστει και η πολιτικη σατιρα απο την ελληνικη τηλεοραση (π.χ. Μητσικωστας, Ελληνοφρενεια, Αμαν). Οι υπαρχουσες κουτσομπολιστικες εκπομπες/μαγκαζινα των ιδιωτικων καναλιων δεν εχουν την ενταση, τον παλμο παλιων εκπομπων τυπου "τα παιδια της νυχτας", "ερωτοδικειο", "ζουγκλα" κτλ. Μονο η εκπομπη της προαναφερομενης κυριας Πανια εχει απομεινει για να κραταει το λαβαρο της cult trash-ιλας. Τα ρεαλιτοπαιγνια τυπου "Big Brother", "Barchelor", "Survivor", "GNTM" κινουνται σε εντελως αλλο επιπεδο...

(3) Μιας και σχεδον συσσωμος ο Τυπος (η 4η εξουσια) εχει μπει στο ιντερνετ με δικες του ιστοσελιδες, οι εντυπες εφημεριδες ειναι που εχουν περιοριστει σε trash εντυπα. Στα περιπτερα βλεπει κανεις - πλην των αθλητικων εφημεριδων - φυλλαδες στα μανταλακια οπως το "Μακελειο", η "Ελευθερη Ωρα", η "Δημοκρατια", η "Espresso" κτλ. Οι σοβαρες εφημεριδες οπως το "Βημα" και η "Καθημερινη" δεν ειναι πλεον αυτο που ησαν. Στις σελιδες τους δεν παρελαυνουν πλεον εμπνευσμενα δοκιμια πνευματικων ανθρωπων οπως ο Μαριος Πλωριτης (ο οποιος εβαζε παραπομπες και βιβλιογραφια στα κειμενα του), ο Νεοκλης Σαρρης, ο Μιχαλης Τιβεριος. Ακομα και ο Νικος Δημου που επανηλθε μετα απο χρονια, δεν γραφει πλεον οπως παλια, παρα επαναλαμβανεται. Δυστυχως μονο ανθρωποι που ειτε δεν εχουν προσβαση, ειτε δεν γνωριζουν πως λειτουργει το διαδικτυο ασχολουνται αναγκαστικα με τις φυλλαδες αυτες, στους τιτλους των οποιων φιγουραρουν ημιγυμνες gold diggers παρεα με τις πιο ευφανταστες θεωριες συνομωσιας που θα μπορουσε να σκεφτει ανθρωπινος νους! Οι ανθρωποι αυτοι ειναι ως επι το πλειστον ή αποκλειστικα ηλικιωμενοι. Μην εχοντας αλλες δυνατοτητες και διεξοδους, αφηνονται να παρασυρθουν απο τα αποχαυνωτικα ψεματα τετοιων παλιοφυλλαδων, τα οποια θα μεταφερουν λεκτικα και στον περιγυρο τους...

 Πολιτικη και κοινωνια ειναι δυο πεδια που μπλεκονται μεταξυ τους γιατι ειναι αλληλοεξαρτωμενα. Μια το ενα και μια το αλλο θα δημιουργησει καταστασεις στις οποιες και το ενα και το αλλο θα επιβαρυνθει. Ο γραφων φρονει οτι απο το 2016 τουλαχιστον επικρατει μια σχετικα ομαλη πολιτικη κατασταση. Λογω του κορονοιου ομως, η κοινωνια (αλλα και η οικονομια και η υγεια) περναει μια δυσκολη περιοδο, η εκβαση της οποιας ειναι ακομα αγνωστη. Δεν εχει φτασει ακομα η στιγμη για να καταληξουμε σε συμπερασματα για το εαν διανυουμε σε κοινωνικο φασμα μια μεταβατικη περιοδο ή εαν το προβλημα με τον κορονοιο που πιεζει την κοινωνια σε ολους τους τομεις επηρρεασει και την πολιτικη ζωη του τοπου.

 

Jan Bouzek in memoria.

 Μολονοτι ακολουθουμε αρκετες επιστημονικες σελιδες στα social media, καποια νεα μας φτασαν σχετικα καθυστερημενα. Εντος Σαββατοκυριακου π.χ. μαθαμε μεσω μιας αναρτησης για την απωλεια του διακεκριμενου Τσεχου αρχαιολογου Jan Bouzek. Ο καθηγητης στο πανεπιστημιο του Καρολου στην Πραγα (το αρχαιοτερο πανεπιστημιο της Ευρωπης) απεβιωσε στις 3 Νοεμβριου σε ηλικια 85 ετων. Τα αιτια του θανατου του δεν μας ειναι γνωστα. Το εργο του ομως ειναι και τυγχανει διεθνους αναγνωρισης, οπως αποδεικνυουν οι τεσσερεις τιμητικοι τομοι (Festschriften) που κυκλοφορησαν τα τελευταια χρονια - ενας με επιμελεια πρωην μαθητων του, ενας με επιμελεια εξισου καταξιωμενων συναδελφων του απο την Ελλαδα και δυο ακομα με διεθνεις συμμετοχές.

 O Jan Bouzek ειναι ο ανθρωπος που με τις δημοσιευσεις του εβαλε το παν/μιο του Καρολου στον χαρτη της διεθνους αρχαιολογικης κοινοτητας και μαλιστα σε δυσκολες εποχες, οταν η Τσεχια λεγοταν Τσεχοσλοβακια και βρισκοταν πισω απο το Σιδηρουν Παραπετασμα, προσεδεμενη στο αρμα της τοτε ΕΣΣΔ. Τοτε ειναι που εκδωθηκαν κορυφαιες του μονογραφιες, οι οποιες λογω του Ψυχρου Πολεμου δεν ετυχαν της υποδοχης που τους αξιζε: Αναφερομαστε φυσικα στο βιβλιο του για την γεωμετρικη εποχη (Homerisches Griechenland), το οποιο εξεδωθει το 1969 στην γερμανικη γλωσσα. Την ιδια χρονια συμπτωματικα, εκδωθηκε το βιβλιο του B. Schweitzer, Die geometrische Kunst Griechenlands. Και λιγα χρονια αργοτερα ηλθαν οι αγγλογλωσσες μονογραφιες των Coldstream και Snodgrass.

 Οι δυο επομενες μονογραφιες του Bouzek τα πηγαν πολυ καλυτερα, μιας και εξεδωθησαν λιγες δεκαετιες αργοτερα (οταν το Σιδηρουν Παραπετασμα αρχισε να παραπαιει και το ψυχροπολεμικο κλιμα να θερμαινεται), γραφτηκαν στην αγγλικη (και δημοσιευτηκαν απο κορυφαιο, εξειδικευμενο σε τετοια ζητηματα εκδοτικο οικο) και πραγματευονταν συνθετα θεματα, οπως ειναι οι πολιτιστικες σχεσεις και επαφες μεταξυ Αιγαιου, Ανατολιας και Ευρωπης κατα την 2η, αλλα και κατα την 1η χιλιετια π. Χ. Αυτες οι δυο μονογραφιες καθιερωσαν τον Bouzek στην διεθνη επιστημονικη κοινοτητα - και στην συνειδηση του γραφοντος αυτες τις σειρες ως ακαδημαικου με πλουσια ενδιαφεροντα και ευρος γνωσεων. Πραγματι, ο Τσεχος αρχαιολογος απεδειχθει βαθυς γνωστης οχι μονο της Αιγαιακης και Βαλκανικης , αλλα και της Ευρωπαικης Προ- και Πρωτοιστοριας. Διεξηγαγε ερευνες, οχι μονο στην Τσεχοσλοβακια, αλλα και στην Θρακη, την Μακεδονια, ακομα δε και στην Κευλανη (Σρι Λανκα)! Ασχοληθηκε επισης με ρωμαικα πορτραιτα, ετρουσκικες αρχαιοτητες, μακεδονικα χαλκινα αντικειμενα, ερυθρομορφη κεραμεικη απο την Μαυρη Θαλασσα. Ανεσκαψε στον Πιστιρο, στην Κυμη, στην Σαμοθρακη, στην Βυρητο μεταξυ αλλων. Εξεδωσε το επιστημονικο περιοδικο "Ειρήνη". Διαμορφωσε την αρχαιολογικη συλλογη του παν/μιου του, η οποια σημερα στεγαζεται στο κεντρο της Πραγας και περιλαμβανει αρχαιοτητες απο την Αιγυπτο, την Ελλαδα, την Ρωμη, τις χωρες της Απω Ανατολης (Κινα, Ιαπωνια). Το magnum opus του κυκλοφορησε πριν απο δυο χρονια και ενω απο τον τιτλο (Studies of Homeric Greece) φαινεται να ομοιαζει με την πρωτη του μονογραφια του 1969, ειναι εντουτοις μια περιληψη/ συνοψη επιστημονικων πορισματων της αρχαιολογιας στον ελληνικο χωρο απο το τελος της Εποχης του Χαλκου μεχρι και την Πρωιμη Εποχη του Σιδηρου, στα προτυπα των δυο υστεροτερων, αγγλογλωσσων μονογραφιων του. Ειναι φυσικο επακολουθο επομενως, οταν σκεφτομαστε για αρχαιολογια στην Τσεχια, για κλασσικες και ιστορικες σπουδες στην Πραγα, να ταυτιζουμε την αρχαιολογικη επιστημη στην χωρα και την πολη αυτη με την μορφη του Jan Bouzek. Ο ανθρωπος αυτος εκπροσωπησε την χωρα και την γενια του στο γνωστικο αντικειμενο της αρχαιολογικης επιστημης και μαλιστα σε δυσκολες εποχες. Αφησε ομως την σφραγιδα του και μια βαρια κληρονομια. Ο νεος αρχαιολογος στο παν/μιο της Πραγας Peter Pavuk με ηδη σημαντικη διεθνη καριερα στεκει ως αξιος διαδοχος του.

 Αυτα τα λιγα λογια απο καποιον που δεν ετυχε ποτε να γνωρισει τον καθηγητη Jan Bouzek απο κοντα. Τον ξερει μονο μεσω της βιβλιογραφιας του.

 Αιωνια σου η μνημη Δασκαλε!

ΑΤΑΚΤΩΣ ΕΡΙΜΜΕΝΑ 29.

 1) Ο κορονοιος συνεχιζει το ταξιδι του. Τα κρουσματα πολλαπλασιαζονται, οι θανατοι αυξανονται παγκοσμιως. Στην Ελλαδα η κυβερνηση επεβαλε και παλι καθολικο lockdown, οπως ειχε κανει τον Μαρτιο. Οι μετακινησεις μεταξυ 9 μ.μ. - 5 π.μ. απαγορευονται, εκτος και εαν προεχουν ιατρικοι ή επαγγελματικοι λογοι. Κατα την διαρκεια της ημερας θα πρεπει να στελνονται και παλι σμς στο 13033 με τους λογους της μετακινησης - οι οποιοι θα ειναι επισης περιορισμενοι. Εξυπακουεται οτι μασκα φοριεται παντου, και σε κλειστους και σε ανοικτους χωρους.

2) Ο εκλεκτος γειτονας Ρετζεπ Ταγιπ Ερντογαν ηδη από το καλοκαιρι συνεχιζει να προκαλει με αλλεπαλληλες navtex και αποστολη ανιχνευτικων/ ερευνητικων πλοιων οπως τα Oruc Reis και Barbatos στα ορια της ελληνικης υφαλοκρυπιδας. Ειναι φανερο οτι θελει να δοκιμασει τις αντοχες των αλλων. Η ελληνικη πλευρα απανταει με διαβηματα σε ΕΕ, ΝΑΤΟ, ΗΠΑ και οποιον βρει. Ειδωμεν... Εν τω μεταξυ η τουρκικη λιρα καταρρεει μερα με την μερα και ο νεο σουλτανος εχει ανοιξει μετωπα σχεδον παντου, τα οποια φαινεται πως αδυνατει να κλεισει...

3) Ο 70φευγα μπαρμπα Τζο Μπαιντεν θα γινει ο 46ος προεδρος των ΗΠΑ. Μαζεψε περισσοτερες ψηφους απο τον Ντοναλντινο Τραμπολινο, ο οποιος συνεχιζει να φερεται σαν κακομαθημενο παιδακι. Παρα την ηλικια του, ο μπαρμπα Τζο ειχε το σθενος να πολεμησει και επιβραβευτηκε και απο την σωουμπιζ της χωρας του, η οποια δεν αντεχε με τιποτε τον ρατσιστη/σεξιστη Τραμπολινο. Ο τελευταιος αλλωστε τα εχει κανει μανταρα σε ολους τους τομεις. Για να δουμε ομως τι θα καταφερει ο μπαρμπα Τζο,  ο οποιος θα αναλαβει επισημως στις 20 Γεναρη 2021 τα ηνια.