Great White Hunters.

Εχουν περασει αρκετες ημερες απο το συγκεκριμενο συμβαν, αλλα προκειται για κατι, το οποιο δυστυχως συμβαινει συχνα. Ακομα δεν εχει δωθει συνεχεια, αλλα παρομοια περιστατικα δεν αποκλειεται να μην συμβουν και στο εγγυς μελλον:

 Την περασμενη εβδομαδα λοιπον γνωστοποιηθηκε οτι ενας πλουσιος Αμερικανος οδοντιατρος απο την Μινεσσοτα σκοτωσε ενα πολυ γνωστο λιονταρι και σημα κατατεθεν παρκου της Ζιμπαμπουε ονοματι Σεσίλ. Επροκειτο για ενα πολυ ομορφο και δυνατο 13χρονο αρσενικο με πλουσια, διχρωμη χαιτη (καστανοξανθη μπροστα, γυρω απο το κεφαλι και τα αφτια, σκουροχρωμη πισω, στον σβερκο και τους ωμους). Ο Σεσίλ ηταν το κυριαρχο αρσενικο της μικρης του αγελης που απαρτιζοταν απο τουλαχιστον 4-6 λεαινες, τον αδελφο του (και δευτερο στην ιεραρχια) Τζέρικο και περι τα 12 λιονταρακια. Το πτωμα του λιονταριου βρεθηκε γδαρμενο και αποκεφαλισμενο γυρω στα τελη Ιουλιου και μακρυα απο την περιοχη του. Οι αρχες κανουν λογο πως ο οδοντιατρος παρεσυρε το λιονταρι με την βοηθεια δυο ντοπιων οδηγων, τους οποιους καλοπληρωσε (20.000 αμερικανικα δολλαρια) ωστε να το βγαλουν απο την προστατευομενη περιοχη του παρκου. Στη συνεχεια το χτυπησε με μοντερνα βελη, αλλα καταφερε να το τραυματισει. Μετα απο 40 ωρες εντοπισε το τραυματισμενο ζωο και το αποτελειωσε. Ουτε η αστυνομια της Ζιμπαμπουε, ουτε οι αμερικανικες αρχες γνωριζουν που ειναι το κεφαλι του νεκρου ζωου ή ο οδοντιατρος. Ο τελευταιος παντως αναφερει, δια αντιπροσωπων, οτι δεν ηξερε πως το λιονταρι ηταν τοσο γνωστο. Νομιζε (ή του ειπαν) πως επροκειτο για ενα πολυ γερικο ζωο. Επισης με επιστολη του ο κυριος αυτος υπεραμυνεται του ... χομπυ του και τονιζει οτι αυτο δεν εχει καμια σχεση με την δουλεια του. Οι πελατες του δεν πρεπει να επηρρεαζονται. Παρα ταυτα δεν μπορει ο κυριος αυτος να κανει τιποτε εναντιον των κυματων αντιπαθειας που ξεσηκωσε με το χομπι του. Διαφοροι φιλοζωοι πολιορκουν το ιατρειο και το σπιτι του, γραφουν διαφοραν εναντιον του στα ηλεκτρονικα μεσα, ενω οι αρχες της Ζιμπαμπουε ζητουν την εκδοση του. 

 Απο σεβασμο σε ολους αυτους, αλλα και για προσωπικους λογους, ο γραφων δεν επιθυμει να διαφημισει τον κυριο οδοντιατρο αναφεροντας το ονομα του και ποσταροντας φωτογραφιες του. Στο διαδικτυο θα βρει κανεις φωτογραφιες και αλλων - Αμερικανων ή Ευρωπαιων, ανδρων, αλλα και γυναικων - οι οποιοι οχι απλως αρεσκονται στην πρακτικη του να σκοτωνουν αγρια ζωα, αλλα τολμουν και να ποζαρουν με τα πτωματα τους και εν συνεχεια να ανεβαζουν τις φωτογραφιες τους! Αυτονοητο το οτι ουτε για αθλημα προκειται, ουτε για χομπυ, αλλα για μια μακαβρια τακτικη που στερειται πασης φυσεως λογικων επιχειρηματων στην αυγη του 21ου αιωνα. Ολοι αυτοι οι δηθεν τυποι και τυπισσες που νομιζουν οτι κατι κανουν επειδη διαβασαν καποτε Hemingway, που την εχουν δει Allan Quatermain, δεν εχουν καταλαβει ακομα, οτι την σημερον ημερα ουτε του ταυρομάχου, ουτε του θηριοδαμαστή η μπογια περναει; Εχουν μεινει τοσο πισω στο χρονο και δεν εχουν συνειδητοποιησει οτι η εποχη των Great White Hunters εχει περασει ανεπιστρεπτι; Τοσο πολυ δεν δουλευει το μυαλο τους;

 Εξυπακουεται βεβαια οτι προκειται για ζαμπλουτους. Δεν μπορουμε καν να φανταστουμε ποσα π.χ. χρεωνε ο οδοντιατρος της Μινεσσοτα τους ασθενεις του για να μπορει να ταξιδευει στην Αφρικη και να πληρωνει για να σκοτωνει αγρια ζωα. Οσον αφορα τις απαρχές του ... εν λογω χομπυ, αυτοι που καποτε το επαιζαν κυνηγοι, ησαν παραλληλα και αρχαιοκαπηλοι-συλλεκτες εργων τεχνης και οπου τους συνεφερε, παρισταναν τους φιλανθρωπους και τους ευεργετες. Αγνοουμε εαν στην σημερινη εποχη υπαρχει ακομα αυτη η ταυτιση, δεδομενου οτι οι ζαμπλουτοι φιλοτεχνοι που συμμετεχουν σε δημοπρασιες εργων τεχνης μεγαλων οικων και μουσειων (και στην παρουσα περιπτωση αναφερομαστε σε αρχαια τεχνη) δεν εμφανιζονται οι ιδιοι αυτοπροσωπως, αλλα δια αντιπροσωπων τους ή εταιρειων. Δεν προβαλλονται, δεν διαφημιζονται και ετσι τους αγνοουμε. Αντιθετα απο τους προαναφερομενους κυνηγους που θα προβαλλουν τα τροπαια τους δια φωτογραφιων σε facebook και instagram.

 Οι τελευταιοι μαλιστα βλαπτουν σοβαρα ολοκληρα οικοσυστηματα και συνεχιζουν να μην το καταλαβαινουν! Ο Σεσίλ π.χ. που αναφεραμε, ηταν το κυριαρχο αρσενικο της αγελης του. Με τον θανατο του (την δολοφονια του καλυτερα) ο αδελφος του Τζέρικο καλειται να αναλαβει ηγετικο ρολο. Το θεμα ειναι, οτι ο Τζέρικο ειναι ενα μονο αρσενικο. Θα μπορεσει ενα αρσενικο να τα βγαλει περα μονο του, οταν θα εχει να αντιμετωπισει μια ομαδα απο δυο εως τεσσερα αρσενικα λιονταρια (αδελφια) που θα θελησουν να εισβαλλουν στην περιοχη του και να ζευγαρωσουν με τις λεαινες;

 Επισης να σημειωθει οτι και ο αριθμος πολλων αλλων ειδων της αφρικανικης πανιδας εχει μειωθει αισθητα εντος των τελευταιων δεκαετιων. Πολλα ζωα, οπως π.χ. ο μαυρος ρινοκερος εχουν μπει στην λιστα με τα απειλουμενα ειδη. Αιτια ειναι μεταξυ αλλων, μια αλλη λιστα - που υπαρχει πλεον και στο ιντερνετ με τις αντιστοιχες τιμες - η λιστα των "big five" (ελεφαντας, ρινοκερος, βουβαλος, λεων, λεοπαρδαλη) η οποια υπαρχει ηδη απο τον 19ο αιωνα! Καταονητο οτι πολλες χωρες της ανατολικης και νοτιου Αφρικης ειναι φτωχες και οι πληθυσμοι τους ζουν και απο αυτα. Αλλα εδω μιλαμε για κανονικο μακελειο! Κυκλοφορουν ιστοριες για χρηματισμο αρχων απο πλουσιους λευκους (οπως ο ανωτερω αναφερομενος οδοντιατρος), για παρανομα παρκα και ζωολογικους κηπους που κρατουν και ανατρεφουν αγρια ζωα ειδικα για αυτην την δουλεια, για αγοραπωλησιες τσιρκων κτλ. Στην Ασια λ.χ. οι πληθυσμοι τιγρεων εχουν μειωθει δραματικα! Στην εποχη μας ζουν περι τις 300 τιγρεις ελευθερες στην Ινδια. Το προβλημα με την ανελεητη εξοντωση τους δεν ειναι μονο το χομπυ των πλουσιων λευκων, αλλα και το οτι πολλοι ανθρωποι σε ασιατικες χωρες ειναι δισειδαιμονες και πιστευουν οτι τα κοκκαλα και τα δοντια των τιγρεων, τα κερατα των ρινοκερων και οι χαυλιοδοντες των ελεφαντων μπορει να χρησιμευσουν ως φαρμακευτικες ουσιες για ολες τις παθησεις!

 Οσο για τις γυναικες (κυριως λευκες, Αμερικανιδες και πλουσιες) που ποζαρουν με τοξα και καραμπινες καβαλα ή διπλα σε κουφαρια λεοντων και ανεβαζουν τις φωτογραφιες τους αυτες στα ηλ/κα μεσα, δεν μπορουμε να μην τις δουμε απο μεταφορικη σκοπια: Οι γυναικες αυτες (που σιγουρα δεν εχουν γνωρισει την μητροτητα - ας σκεφτουμε μονο οτι στις αρχαιες κοινωνιες οι γυναικες πολεμιστριες ησαν κυριως παρθενες, π.χ. Αθηνα, Αρτεμις, Αμαζονες, Καλι, Σαχμετ) φανταζονται οτι ειναι πιο πανω απο τους ανδρες και τους ξεπερνουν. Τα σκοτωμενα αρσενικα λιονταρια, οι ελεφαντες και οι αγριοβουβαλοι καλουνται ως πειστηρια της νεας αυτης μορφης φεμινισμου και γυναικειας χειραφετισης. Τι κριμα ομως να μην γνωριζουν οτι η αρχαιοελληνικη θεοτητα Αρτεμις, η παρθενα θεα του κυνηγιου, δεν σκοτωνε ζωα αβερτα, αλλα ηταν προστατιδα του κυνηγιου και της φυσης...

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΑΙΑΣ: ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ.

 Εδω και λιγες βδομαδες πληροφορηθηκαμε πως υπαρχουν δυο διαφορετικες θεατρικες ομαδες, οι οποιες εχουν ανεβασει - με διαφορα ημερων, εαν οχι βδομαδων, και μαλιστα στα δυο θεατρα της Επιδαυρου! - την τραγωδια του Σοφοκλη "Αίας" (γραμμενη και πρωτοπαιγμενη στην Αθηνα περι το 450 π.Χ.). Η μια παρασταση ειναι σε σκηνοθεσια της Συλβιας Λιουλιου και φερει τον Χαρη Φραγκουλη στον πρωταγωνιστικο ρολο. Η αλλη εχει τον Βαγγελη Θεοδωροπουλο ως σκηνοθετη και τον Νικο Κουρη ως πρωταγωνιστη. Και οι δυο θα συνεχιστουν καθ΄ολη τη διαρκεια του καλοκαιριου σε διαφορες περιοχες της Ελλαδος.

 Προκειται αραγε για συμπτωση; Και οι δυο ομαδες συμμετεχουν στο Φεστιβαλ Αθηνων. Ειναι τυχαιο γεγονος; Γιατι επιλεχθηκε η συγεκριμενη τραγωδια - η οποια, αφ΄οσον γνωριζουμε, δεν εχει σχεδον ποτε ανεβει στην ιστορια του συγχρονου ελληνικου θεατρου των τελευταιων 30 ετων; Μηπως οφειλεται στα επικαιρα γεγονοτα των τελευταιων μηνων; Μηπως οι δυο θιασοι μας κλεινουν πονηρα το ματι, οσον αφορα την μεταφορα του εργου; Μηπως κατα τους συντελεστες των παραστασεων - και ασχετως αυτων που λενε στις συνεντευξεις τους - ο Αιας συμβολιζει την αδικημενη (απο την Ε.Ε.) Ελλαδα, η οποια αγωνιζεται για την αξιοπρεπεια της;

 Ημεις απο το βημα του ιστολογιου θα αποτολμισουμε μια αλλη αναγνωση του εργου και της προσωπικοτητας του ηρωα. Η συμπαθεια μας προς το προσωπο του, καθως και σε άλλους που βρεθηκαν στην θεση του, ειναι γνωστες.

 Πρωτα και κυρια, ποιος ειναι ο Αιας; Η ελληνικη μυθολογια μας λεει, οτι ηταν γιος του βασιλια της Σαλαμινας Τελαμωνα, αδελφος του τοξοτη Τευκρου (ο οποιος αποικισε μετα τον Τρωικο πολεμο την Κυπρο και ιδρυσε την κυπριακη Σαλαμινα) και εξαδελφος του Αχιλλεα. Στην Ιλιαδα αναφερεται ως δευτερος την ταξη σε παληκαρια μετα τον Αχιλλεα. Χαρακτηριστικα του ειναι το υψος του (ειναι μεγαλοσωμος, σχεδον γιγαντας) και η ορθογωνια ασπιδα του που αποτελειται απο 7 στρωσεις δορατων βοδιων. Πρωτοστατησε σε πολλες ανδραγαθιες κατα την διαρκεια του Τρωικου πολεμου: Τουλαχιστον 3 φορες αναμετρηθηκε με τον Εκτορα, ενω μονος του απεκρουσε την επιθεση των Τρωων, οταν εκεινοι επιτεθησαν στα πλοια των Αχαιων. Προλαβε να αρπαξει το νεκρο σωμα του Πατροκλου, ενω αμυνθηκε του Οδυσσεα, οταν ο τελευταιος καταφερε να προστατεψει το νεκρο σωμα του Αχιλλεα (μαζι με τα οπλα του) απο τις επιθεσεις των Τρωων. Συμμετειχε στους νεκρικους αγωνες προς τιμην του Πατροκλου και διεκδικησε τα οπλα του Αχιλλεα που του ειχε φτιαξει ο Ηφαιστος, οχι διοτι ησαν συγγενεις, αλλα γιατι εδειξε την αριστεια του στην μαχη πολλες φορες. Υπερασπισε το στρατοπεδο και τα πλοια των συμπολεμιστων του Αχαιων και στις μεγαλες μαχες ηταν παντα παρων και ετοιμος να βοηθησει τους συντροφους του. Οι αναλυτες της Ιλιαδας επισημαινουν, οτι ο Αιας ουδεποτε βοηθηκε απο τους θεους οπως αλλοι ηρωες (π.χ. Αχιλλεας, Οδυσσεας, Διομηδης). Αυτος ο γιγαντοσωμος πολεμιστης ομως, που προσφερε τοσα πολλα, αδικηθηκε καταφωρα: Συμφωνα με τον μυθο, ο Οδυσσεας με δολο (ως συνηθως) καταφερε να δωθουν σε αυτον τα οπλα. Ο αδικημενος Αιας, θυμωμενος, σχεδιαζε να εκδικηθει σκοτωνοντας τον, οπως και τους υπολοιπους αρχηγους των Αχαιων (Αγαμεμνωνα, Μενελαο). Η Αθηνα τοτε του θολωσε τον νου και νυχτα τον οδηγησε σε ενα μαντρι προβατων, αντι στις σκηνες των αρχηγων. Οταν ο Αιας ξυπνησε και ειδε τριγυρω του τα σφαγμενα ζωα, αντιληφθηκε τι εκανε. Απο ντροπη μηπως και γελοιοποιηθει εμπρος τους αρχηγους και συμπολεμιστες του, αυτοκτονησε πεφτωντας πανω στο σπαθι του (βλ. εικ. εντ.). Στην ομηρικη Νεκυια, ο Οδυσσεας συναντιεται με το πνευμα του Αια στον Κατω Κοσμο. Ο τελευταιος ειναι ακομα οργισμενος και πικραμενος με τον βασιλια της Ιθακης, ο οποιος τον παρακαλει να συζητησουν (περασμενα-ξεχασμενα για τον Οδυσσεα το οσα προηγηθηκαν και οδηγησαν στην αυτοκτονια του Αια). Στην τραγωδια του Σοφοκλη, οι δυο αρχηγοι, Αγαμεμνων και Μενελαος ειναι που αποφασιζουν να δωθουν τα οπλα του Αχιλλεα στον Οδυσσεα αντι στον Αιαντα. Με αυτους τα εχει περισσοτερο ο ηρωας. Ο μονος που εμπιστευεται ειναι ο αδελφος του ο Τευκρος.

Αντιθετα με τον ετερο αδικημενο ηρωα, τον Φιλοκτητη (ο οποιος ειναι επισης πρωταγωνιστης τραγωδιας του Σοφοκλη) η αδικια που υπεστει ο ο Αιας δεν αποκαθισταται. Τα οπλα δεν τα παιρνει, μιας και δεν ειναι εν ζωη. Αντιθετα επισης και απο την αδικημενη Μηδεια του Ευριπιδη (τραγωδια η οποια εχει πολυπαιχτει υπο το πεπλο του φεμινισμου), ο Αιας δεν καταφερνει να παρει την εκδικηση του. Για τον γραφων ειναι βεβαιο το εξης: Ο Αιας ειναι θύμα bullying-mobbing και ως φυσικο επακολουθο, παθαινει αμοκ και θελει να εκδικηθει με το να σκοτωσει τους δυναστες του. Ειναι απιστευτο το ποσο επικαιρος μπορει να ειναι ο Σοφοκλης, αλλα και η ελληνικη μυθολογια - 2500 χρονια πριν απο την εποχη μας, παρουσιαζεται μια κατασταση παρομοια του μακελειού στο Columbine High-School! Ο Αιας, αυτος ο λεβεντανδρας, ειναι στην πραγματικοτητα ενας υπερευαισθητος και ευθραυστος ανθρωπος. Υποφερει, συνθλιβεται μεσα στον μικροκοσμο της κοινωνιας του, της οποιας το ζητουμενο ειναι να αποδειξει ποσο γενναιος ειναι ο ανδρας στον πολεμο. Σε μια κοινωνια, στην οποια θα πρεπει ανα πασα στιγμη αυτος, ο νομιμος διαδοχος του βασιλικου οικου της Σαλαμινας να αποδειξει την αριστεια του δια της πολεμικης αρετης, δια του πλουτου των λαφυρων και κατα συνεπεια να δοξασει ετσι το ονομα της οικογενειας του. Διοτι στην ομηρικη κοινωνια που περιγραφουν η ελληνικη μυθολογια, η Ιλιαδα και η ομωνυμη τραγωδια του Σοφοκλη ο ανδρας κατοχυρωνεται, υπαρχει ως ον δια της καταγωγης και της αριστειας των προγονων του - στοιχεια τα οποια καλειται να συνεχισει. Ο φοβος του Αια ειναι να μην ατιμασει την οικογενεια του. Αλλωστε και στα χωρια ακομα και σημερα, δεν κατοχυρωνεται η υπαρξη των ανθρωπων με το χαρακτηριστικο "ο γιος του ταδε"; 

 Ο Αιας λοιπον υποφερει απο αυτο το φορτιο. Συν το οτι θα ειναι παντα ο δευτερος μετα τον Αχιλλεα. Οτι και να κανει, δεν θα τον ξεπερασει ποτε. Η αρνηση των αλλων αρχηγων να παραλαβει τα οπλα του Αχιλλεα ειναι η σταγονα που ξεχειλιζει το ποτηρι. Και αντιδραει οπως αντιδραει, γιατι δεν ξερει αλλον τροπο. Στο σημειο αυτο πρεπει να γινει αλλη μια μνεια στην ευφυια του Σοφοκλη, ο οποιος εγραψε και παρουσιασε το εργο αυτο στην Αθηνα περι τα μεσα του 5ου αι. π.Χ.: Βρισκομαστε περι τις 4 δεκαετιες μετα τους νικηφορους Περσικους Πολεμους και 3 πριν τον καταστροφικο Πελοποννησιακο Πολεμο. Η Αθηνα ειναι η ισχυροτερη πολη-κρατος. Στις Τεχνες και τα Γραμματα κυριαρχουν το Καλλος και το Κλεος. Κι ομως ο Σοφοκλης τολμαει να ριξει το αγκαθακι του στους συγχρονους του: Σε μια εποχη που θα περιμενε κανεις εργα να εξυμνουν την Αριστεια, ο Αθηναιος τραγωδος μιλαει για τον μετριο. Εκει που θα επρεπε να αποθεωνεται το Κλεος, αναφερεται η ψυχολογια του αδικημενου - και ηττημενου. Ο Σοφοκλης τολμαει να ασκησει κριτικη στην γεματη επαρση για το μεγαλειο της αθηναικη κοινωνια της εποχης του μιλωντας για τα ψυχολογικα προβληματα των ηρωων του Τρωικου Πολεμου. Τολμαει να κοιταξει πισω απο τα παραβαν. "Την λεει" εμεσως στους συμπατριωτες του, που λογω της τοτε πολιτικης και οικονομικης καταστασης ειχαν "την μυτη ψηλα": "Παν μετρον αριστον ανδρες Αθηναιοι, ειδεμη θα καταληξουμε ολοι σαν τον Αιαντα". Δεν εισακουστηκε. Το επικαιρο ανεβασμα της κατα τα αλλα ιδιαιτερης ,αλλα μεχρι προτινος ξεχασμενης αυτης τραγωδιας απο δυο διαφορετικους θιασους δεν εξυπηρετει την ματια που αναφερουμε εδω, αλλα οπως γραφουμε και στην αρχη του κειμενου, ειναι πιο πιθανον ο Αιας να χρησιμοποιηθει ως εφαλτηριο για να στηλιτευσει την υπαρχουσα πολιτικη και οικονομικη κατασταση. Αλλωστε το κεντρο βαρους και στις δυο παραστασεις πεφτει στην αυτοκτονια του ηρωα και στο κατα ποσο δικαιουται για αυτον το λογο να εχει μια αξιοπρεπη ταφη.

ΟΙ ΚΑΦΕΤΕΡΙΕΣ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ.

Σε παλαιότερο κείμενο αναφεραμε πως καποια ΜΜΕ, εγχωρια και μη, αναφερονται στο γεγονος πως οι Ελληνες ολων των ηλικιων, κοινωνικων ταξεων και των δυο φυλων, ακομα και σε εποχες κρισης, περνουν τις ωρες τους στις καφετεριες (εικ. 2). (Υποτιθεται οτι) ολοι αυτοι δεν μπορουν να καταλαβουν γιατι συμβαινει αυτο, δεδομενου οτι η οικονομικη κατασταση της χωρας ειναι για τα κλαματα! Και ο γραφων μεχρι προτινος καπως ετσι το εβλεπε. Μεχρις που αποφασισε να το σκεφτει πιο σοβαρα...Αυτες του τις σκεψεις τις ξεδιπλωνει εδω...

1. Παραδοσιακο καφενειο ελληνικου χωριου, μεσα 20ου αι.

2. Ελληνικη καφετερια, τελη 20ου-αρχες 21ου αι.

 Οι καφετεριες (θα πρεπει να) λογιζονται ως χωροι συγκεντρωσης και ανταλλαγης αποψεων. Ως τετοιοι ειναι δε πιθανον να ελκουν την βαθυτερη καταγωγη τους απο την αρχαιοελληνικη Αγορα στο κεντρο του αστεως και την παραδοση των συμποσιων - σε ολα αυτα εξυπηρετουνταν ο ανωτερω σκοπος. Πιο αμεσα θα λεγαμε οτι η καταγωγη της καφετεριας προερχεται απο τους υστεροτερους καφενεδες της Οθωμανικης αυτοκρατοριας, η παραδοση των οποιων επιβιωσε και σε αλλες χωρες του αραβικου κοσμου (εικ. 3). Εκτος των ανωτερω, ο ενδιαφερομενος για το θεμα καλειται να μελετησει και να συγκρινει με τις παραδοσεις των κινεζικων οπιοπωλειων και κυριως με των βιεννεζικων καφενειων του 19ου αι. (εικ. 4).

3. Αραβικο καφενειο, τελη 20ου-αρχες 21ου αι.

 Στα καθ΄ημας, η μεταβαση απο τα παραδοσιακα καφενεια (εικ. 1) στις εκμοντερνισμενες εκδοχες των που ονομαστηκαν καφετεριες (εικ. 2) υπηρξε ομαλη και εντος κανονων της κοινωνιας. Εαν στα παραδοσιακα καφενεια Ελλαδας και Ανατολης (εικ. 1 και 3) οι θαμωνες ησαν αποκλειστικα ανδρες μεγαλης ηλικιας (οι νεοι ανδρες στην παραγωγικη ηλικια, καθως και οι γυναικες απουσιαζαν απο τους χρους αυτους), στις συγχρονες καφετεριες (εικ. 2) επιτρεπεται να συχναζουν και γυναικες.

4. Βιεννεζικο καφενειο, τελη 19ου αι.

 Το βεβαιο ειναι, οτι δεν προκειται για τεμπελια (ακουμε συχνα την φραση, οτι "οι νεοι καθονται ολημερις στις καφετεριες") αλλα για μια μακροχρονια, εξ Ανατολης συρρεουσα παραδοση, η οποια εχει προ πολλου υιοθετηθει και εκμοντερνηστει. Η ελληνικη ιδιοσυγκρασια εχει συμβαλλει με ιδιαιτερο τροπο σε αυτο. Φυσικα και υπαρχουν συνανθρωποι μας, οι οποιοι υπο το βαρος της ολης καταστασης (ανεργια, φοροι, ελλειψη χρηματων) καθονται απομονωμενοι στα σπιτια τους. Οι περισσοτεροι ομως Ελληνες, οπως και οι Τουρκοι, οι Αραβες, οι Ιταλοι, ειναι κοινωνικοι. Και ειδικα σε περιοδους κρισης, οπως η τωρινη, οι ανθρωποι με αυτα τα χαρακτηριστικα δεν θελουν να ειναι μονοι τους. Θελουν την συντροφια. Οπως και σε πολλες αραβικες χωρες (π.χ. Αιγυπτος, Τυνησια κ.α.) οπου οι ανθρωποι ειναι ακομα πιο φτωχοι, καθονται ομως πολλες ωρες στους καφενεδες με ενα μονο ροφημα - για την παρεα. Ετσι ειναι και στην Ελλαδα. 

 Εχοντας τα παραπανω υποψιν μας, δεν θα πρεπει πλεον να μας εκπλησσει το θεαμα των ασφυκτικα γεματων καφε στην (παρα τριχα) χρεωκοπημενη Ελλαδα...